چه ساختمان‌هایی به تاییدیه آتش‌نشانی نیاز دارند؟ جدول گروه‌بندی

پیش از هر برآورد هزینه، یک سؤال باید جواب بگیرد: ساختمان من اصلاً مشمول است؟ و اگر هست، چه چیزهایی باید اجرا شود؟ جوابش سلیقه‌ای نیست — ضوابط سازمان آتش‌نشانی تهران جدولی دارد که با کاربری، ارتفاع و زیربنا ساختمان را در یکی از سه گروه S1، S2 یا S3 می‌گذارد، و جدول دومی که می‌گوید هر گروه چه الزاماتی دارد. این صفحه هر دو جدول است.

گام اول: گروه ساختمان خود را پیدا کنید

جدول ۱-۵۹ ضوابط (صفحهٔ چاپی ۱۱). سطر خود را بر اساس کاربری و ارتفاع پیدا کنید، بعد ستون را بر اساس زیربنای کل:

برای سردخانه، صنعتی و انبار مبنا فرق می‌کند — مساحت و نوع خطر: زیر ۱٬۰۰۰ متر مربع در ردهٔ کم‌خطر و خطر معمولی S2، و در ردهٔ پرخطر و خاص S3؛ از ۱٬۰۰۰ متر مربع به بالا در هر دو رده S3. (الزامات اختصاصی در ضوابط انبار.)

🔴 یک قاعده که همه‌چیز را دور می‌زند: ساختمان با عمق ۱۸ متر یا عمیق‌تر، تحت هر شرایطی در گروه S3 قرار می‌گیرد — بدون توجه به کاربری و متراژ.

و درمانی و مراقبتی فقط وقتی در ردیف ۴ (همیشه S3) قرار می‌گیرد که فضای بستری ۲۴ ساعته داشته باشد؛ در غیر این صورت مطابق ردیف ۱ حساب می‌شود. (نمونهٔ کار ما در این حوزه: تاییدیه برای مراکز درمانی.)

گام دوم: گروه شما چه الزاماتی دارد؟

جدول ۱-۶۰ ضوابط (صفحهٔ چاپی ۱۳) تفاوت سه گروه را مشخص می‌کند. این جدول تعیین می‌کند پروژهٔ شما چقدر سنگین است:

تفاوت «استاندارد» و «فهرست‌شده» در هزینه خودش را نشان می‌دهد: قلم فهرست‌شده باید در فهرست مرجع معتبر ثبت شده باشد و معمولاً گران‌تر است. به همین دلیل جهش از S2 به S3 فقط یک حرف نیست — هم اقلام اضافه می‌شود، هم سطح کیفی اقلام موجود بالا می‌رود.

و ردیف ۶ مهم‌ترین است: در S3 طراحی باید با محاسبات هیدرولیکی باشد — یعنی نقشهٔ تجربی پذیرفته نمی‌شود. این همان جایی است که طراحی و محاسبات از یک قلم اختیاری به الزام تبدیل می‌شود.

استثناهایی که ساختمان را سبک‌تر می‌کند

این بندها می‌توانند گروه شما را یک پله پایین بیاورند — و پایین آمدن یک پله، هم اقلام کمتر است هم هزینهٔ کمتر:

• تجاری کوچک: تصرفات صرفاً تجاری با حداکثر ۲ طبقه و مجموع متصرفین کمتر از ۵۰ نفر، S1 در نظر گرفته می‌شوند. (نیم‌طبقهٔ تجاری، یک طبقهٔ مجزا محسوب نمی‌شود؛ اما طبقهٔ انبار تجاری در شمارش طبقات یک طبقهٔ تجاری حساب می‌شود.)
• یک طبقهٔ تجاری در همکفِ ساختمان مسکونی یا اداری: اگر ارتباط واحدهای تجاری مستقیماً به بیرون باشد و مجموع متصرفین تجاری کمتر از ۱۰۰ نفر، ساختمان مطابق ردیف ۱ (سبک‌تر) حساب می‌شود؛ در غیر این صورت ردیف ۲.
• ساختمان اداری با یک طبقهٔ تجاری و تخلیهٔ مشترک: اگر متصرفین تجاری کمتر از ۵۰ نفر باشند، ردیف ۱.
• پارکینگ مکانیزهٔ فاقد متصرف: اگر کاربری ساختمان صرفاً همین باشد، مطابق ردیف ۱ (سبک‌ترین).
• الحاق بخش جدید: در توسعهٔ ساختمان موجود، تنها مساحت بخش جدید معیار تصمیم‌گیری است — نه کل ساختمان.
• مجموعهٔ صنعتی با واحدهای مستقل: اگر هر واحد پمپ و مخزن مختص خود را داشته باشد، کلاس هر واحد جداگانه تعیین می‌شود. (اما این قابل تعمیم به ریزفضاهای داخل یک سوله نیست، و اگر تجهیزات مشترک باشند مساحت کل ملاک است.)

دو تعریفی که اشتباه‌گرفتنشان گران تمام می‌شود

1. مساحت = زیربنای کل و ناخالص. یعنی مجموع تمام طبقات و قسمت‌ها. تنها استثنا: محاسبهٔ مساحت تصرفات صنعتی و انبار به صورت خالص بلامانع است.
2. ارتفاع = فاصلهٔ کف آخرین طبقهٔ دارای تصرف تا تراز معبر دسترسی مجاور ساختمان. نه ارتفاع کل سازه، نه تا لبهٔ بام. همین تعریف است که تعیین می‌کند ساختمان زیر ۲۳ متر است یا بالای آن — و مرز S1 و S2 همان‌جاست.

⚠️ و یک هشدار که خود ضوابط داده: این دسته‌بندی تنها مربوط به ضوابط اطفای حریق است و قابل تعمیم به سایر ضوابط نیست. سیستم اعلام حریق طبقه‌بندی خودش را دارد.

برای اماکن و ساختمان‌های متفرقه‌ای که در جدول نیامده‌اند، تصمیم‌گیری موردی و بر اساس نظر مرجع ذی‌صلاح است — که یعنی پیش از خرید تجهیزات باید استعلام گرفت.

گام سوم: هزینه و مسیر

وقتی گروه ساختمان مشخص شد، هزینه هم قابل برآورد می‌شود — چون نرخ‌نامهٔ مصوب انجمن صنفی بر همین گروه‌بندی سوار است. جدول کامل در هزینهٔ تاییدیهٔ آتش‌نشانی ۱۴۰۵، و مسیر گام‌به‌گام در مراحل اخذ تاییدیه.

الزامات تفصیلی هر بخش هم جدا جمع شده است: اسپرینکلر · لوله ایستاده و جعبه · مخزن و پمپ · کپسول · دتکتور · شستی و آژیر · پارکینگ.

گروه ساختمان خود را رایگان بپرسید

تعیین گروه با نگاه به نقشه و یک بازدید در چند دقیقه انجام می‌شود — و چون همهٔ هزینه‌ها از همین‌جا شروع می‌شود، ارزش دارد که از اول درست تعیین شود. ایمن گستر تهران پویا در وندور لیست رسمی سازمان آتش‌نشانی تهران است و مسیر را یک‌جا برمی‌دارد: مشاوره، طراحی، تأمین، اجرا، سرویس و اخذ تاییدیه.

مشاورهٔ اولیه و بازدید فنی رایگان است و در محدودهٔ شهر تهران انجام می‌شود. برای تعیین گروه ساختمان خود، درخواست مشاوره ثبت کنید یا با ۰۲۱-۹۱۰۰۵۱۲۵ تماس بگیرید.

و اگر گروه ساختمان را پیدا کردید، گام بعدی زمان‌بندی است: استعلام آتش‌نشانی دو بار انجام می‌شود — یک‌بار در پروانه و یک‌بار در مرحلهٔ پایان‌کار.

مبنای این صفحه، بندهای ۱-۵۹ «گروه‌بندی ساختمان‌ها» و ۱-۶۰ «حداقل الزامات تجهیزات» از ضوابط ملاک عمل سامانه‌های اطفای حریق سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران است (صفحه‌های چاپی ۱۱ تا ۱۳، شامل جدول‌های ۱-۵۹ و ۱-۶۰). ضوابط ممکن است بازنگری شود؛ مبنای هر تصمیم، آخرین ویرایش در زمان اقدام است.